Dokumenty do wniosku o uznanie kwalifikacji

Spinacz biurowy na dokumencie
© iStock.com / photoworldwide

Jakie dokumenty należy przedłożyć podczas składania wniosku we właściwym organie? Jakie dokumenty wymagają uwierzytelnienia, a w przypadku jakich wystarczy tylko normalna kopia.? Kiedy potrzebne jest tłumaczenie na język niemiecki.

Formularz wniosku

Prawie wszystkie właściwe organy dysponują specjalnym formularzem wniosku o uznanie. Musisz wypełnić ten formularz, podpisać go i wysłać do właściwego organu. Formularze te mogą mieć różne nazwy. Może nazywać się na przykład „Wniosek o stwierdzenie równoważności”. Może to być również wniosek specyficzny dla określonego zawodu, np. „Wniosek o wpis na listę architektów”. Formularze te po konsultacji z właściwym organem otrzymasz na żądanie pocztą elektroniczną lub w przypadku składania wniosku drogą elektroniczną za pośrednictwem pojedynczego punktu kontaktowego. Skorzystaj z tych formularzy lub sam (-a) napisz nieformalne pismo. Nieformalne pismo oznacza, że piszesz krótką informację o chęci uznania swoich kwalifikacji zawodowych. Właściwy organ udzieli informacji o sposobie złożenia wniosku. Swój właściwy organ znaleźć można za pomocą praktycznej wyszukiwarki.

Wymagane dokumenty

DokumentTłumaczenieKopia uwierzytelnionaUwagi
Dokument tożsamości
(paszport lub dowód osobisty; ewentualnie dokument o zmianie nazwiska, np.paszport lub dowód osobisty; ewentualnie dokument o zmianie nazwiska, np. akt małżeństwa)
nie tak W przypadku alfabetu niełacińskiego (np. cyrylicy) ewentualnie transliteracja na alfabet łaciński, jeżeli brak takowej w dokumencie tożsamości.
Obok niemieckiego dowodu osobistego i paszportu akceptowane są wszystkie europejskie dowody osobiste i paszporty międzynarodowe, elektroniczne uprawnienie do pobytu oraz zaświadczenie o zameldowaniu osób ubiegających się o azyl (BüMA).
Dokumentacja twoich kwalifikacji zawodowych
(np. dyplom)
tak tak
Dokumentacja dotycząca treści i czasu trwania ukończonych kwalifikacji zawodowych
(np. wykaz przedmiotów i wykaz ocen kształcenia zawodowego, indeks, suplement do dyplomu, Transcript of records)
tak tak
Dokumentacja twojego odnośnego doświadczenia zawodowego
(np. świadectwa pracy, książki pracy)
tak tak jeśli dostępna
Pozostała dokumentacja dotycząca kwalifikacji
(np. świadectwa szkoleń lub przekwalifikowania)(np. świadectwa szkoleń lub przekwalifikowania)
tak tak jeśli dostępna
Krótkie CV
(w układzie tabelarycznym, zawierające przegląd twojego wykształcenia i ewentualnie doskonalenia oraz informację o dotychczasowej pracy)
niemiecki oryginał nie Wymagane w większości przypadków

Ważne: dokument musi być własnoręcznie podpisany.
Oświadczenie o dotychczas złożonych wnioskach
(oświadczenie, czy i w jakim właściwym organie złożony został już wniosek o uznanie kwalifikacji zawodowych)
niemiecki oryginał nie Właściwy organ udzieli informacji o formie tego oświadczenia. Właściwy organ znaleźć można w praktycznej wyszukiwarce.
Dokument, że chcesz pracować w Niemczech zazwyczaj niemiecki oryginał nie Tylko dla osób zTylko dla osób z państw trzecich (tzn. nie dotyczy obywateli i osób z miejscem zamieszkania w UE/EOG/Szwajcarii). Dokument, np. wniosek o wizę wjazdową w celach zarobkowych, kontakt z potencjalnym pracodawcą, koncepcja biznesowa w przypadku własnej działalności gospodarczej.

W zależności od zawodu do wniosku mogą być wymagane dodatkowe dokumenty. Dotyczy to w szczególności zawodów regulowanych w obszarze zdrowia publicznego (np. lekarz) lub bezpieczeństwa (np. architekt lub inżynier). W zawodach, w których występuje kontakt z dziećmi i młodzieżą lub osobami niepełnosprawnymi należy wykazać się osobistymi predyspozycjami (np. nauczyciel lub wychowawca). Zazwyczaj w przypadku tych zawodów wymagane są następujące dokumenty i zaświadczenia:

  • Potwierdzenie predyspozycji zdrowotnych
    Jest nim zwykle aktualne zaświadczenie lekarskie. Zaświadczenie to stwierdza, że twoje zdrowie nie będzie miało wpływu na twoją pracę. Zazwyczaj zaświadczenie to nie może być starsze niż 3 miesiące. Ale może zdarzyć się również, że wymagane będzie tylko osobiste oświadczenie o stanie twojego zdrowia.
  • Potwierdzenie osobistej przydatności/wiarygodności
    Może to być np. zaświadczenie o niekaralności, wyciąg z rejestru karnego lub równoważny dokument z kraju pochodzenia (Certificate of good standing). Być może konieczne będzie również przedłożenie zaświadczenia o niekaralności z Niemiec. Możliwe jest również, że wymagane będzie oświadczenie, czy toczą się postępowania sądowe lub postępowanie upadłościowe. Dokumenty te nie powinny być starsze niż 3 miesiące.
  • Dowód odpowiedniego ubezpieczenia od odpowiedzialności zawodowej
    Często wymagane jest ubezpieczenie od odpowiedzialności zawodowej z określoną sumą ubezpieczenia.

Potwierdzenie znajomości języka niemieckiego

W przypadku wielu zawodów regulowanych należy posiadać znajomość języka niemieckiego na określonym poziomie. Wymagany poziom języka opiera się na tzw. „Europejskim systemie opisu kształcenia językowego”.

Potwierdzenie wymaganego poziomu językowego różni się w zależności od zawodu, a czasem także od kraju związkowego. Od nauczycieli wymaga się zasadniczo znajomości języka niemieckiego na poziomie C2. Nauczyciele muszą być w stanie wykonywać wszystkie czynności w języku niemieckim. W przypadku lekarzy lub personelu medycznego i pielęgniarskiego zwykle wymagany jest poziom B2 oraz znajomość języka specjalistycznego na poziomie C1.

Stwierdzenie odbywa się zasadniczo oddzielnie od postępowania w sprawie uznania. Oznacza to, że możesz rozpocząć postępowanie w sprawie uznania, chociaż nie możesz jeszcze potwierdzić wymaganego poziomu języka niemieckiego. Być może jednak musisz osiągnąć określony poziom znajomości języka (patrz wyżej), aby otrzymać zezwolenie na wykonywanie zawodu. W takim przypadku będziesz potrzebować pełnego uznania i potwierdzenia swoich umiejętności językowych, aby np. uzyskać prawo do wykonywania zawodu jako lekarz.

Potwierdzenie niezbędnej znajomości języka niemieckiego może się różnić. Niektóre właściwe organy akceptują określone certyfikaty językowe. Może się również zdarzyć, że trzeba będzie wykonać dodatkowo lub alternatywnie test językowy. Ze względu na różne sposoby potwierdzania znajomości języka niemieckiego zalecamy wcześniejsze zasięgnięcie informacji we właściwym organie. Swój właściwy organ znaleźć można za pomocą praktycznej wyszukiwarki.

Egzamin z języka specjalistycznego

Egzamin z języka specjalistycznego

W przypadku akademickich zawodów medycznych, np. lekarze, muszą prawie w każdym kraju związkowym złożyć egzamin z języka specjalistycznego, przeprowadzany przez odpowiednią państwową izbę lekarską. Egzamin ten jest silnie ukierunkowany na treści związane z zawodem i zakłada posiadanie odpowiedniej wiedzy medycznej.

Certfikat UE na podstawie uznania automatycznego

Istnieją zawody, w przypadku których następuje automatyczne uznanie kwalifikacji zgodnie z unijną dyrektywą w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych. W tym celu może być konieczne przesłanie dodatkowej dokumentów. Uznanie jest "automatyczne", ponieważ kraje UE uzgodniły standardy dla niektórych zawodów. Właściwy organ nie sprawdza już dokumentów indywidualnie. Wystarczy przedstawienie niezbędnych dokumentów. Automatyczne uznanie dostępne jest dla 7 zawodów:

  • lekarze zajmujący się medycyną człowieka,
  • stomatolodzy,
  • weterynarze,
  • farmaceuci,
  • personel medyczny i pielęgniarski,
  • położne i położni,
  • architekci.

Uwaga: Również w przypadku zawodu podlegającemu automatycznemu uznaniu należy złożyć wniosek o uznanie we właściwym organie.

Certyfikat zgodności UE

Uzyskałeś (-aś) swoje kwalifikacje zawodowe przed przystąpieniem twojego kraju pochodzenia do UE lub EOG? Być może możesz mimo tego starać się o automatyczne uznanie kwalifikacji zawodowych. W tym celu potrzebujesz certyfikatu zgodności UE, który obowiązuje dla 7 powyższych zawodów. Certyfikat zgodności UE potwierdza, że uzyskałeś (-aś) kwalifikacje zawodowe zgodnie z minimalnymi standardami UE (zgodność kształcenia).

Zaświadczenie o uprawnieniu do wykonywania zawodu lub pracy w kraju pochodzenia

Jeżeli w minionych 5 latach przepracowałeś (-aś) co najmniej 3 lata w jednym z wyżej wymienionych zawodów, możesz we właściwym organie uzyskać stosowne zaświadczenie. Zaświadczenie to nosi nazwę: „Certyfikat UE o prawie wykonywania zawodu” lub „Zaświadczenie o rodzaju i czasie trwania zatrudnienia w państwie pochodzenia" lub po prostu świadectwo pracy. Dzięki temu zaświadczeniu wraz z wnioskiem o uznanie kwalifikacji zawodowych można przeprowadzić uznanie automatyczne.

Również obywatele państw trzecich mogą potrzebować takiego oświadczenia. W przypadku lekarzy jest to na przykład „Zaświadczenie o prawie do wykonywania zawodu w kraju pochodzenia oraz dokumenty, które są odpowiednie do wykazania zamiaru wykonywania zawodu lekarza w Niemczech". To zaświadczenie jest wymagane na podstawie Federalnej ustawy o zawodzie lekarza (BÄO).

Zasięgnij informacji we właściwym organie w Niemczech, czy te dokumenty są niezbędne w twoim przypadku. Możesz również skontaktować się z Krajowymi Ośrodkami Informacji Naukowej (NARIC) lub z Europejską Siecią Centrów Informacji (ENIC).

Kopie poświadczone

Kopie poświadczone

Właściwy organ poinformuje cię, które dokumenty musisz złożyć w oryginale lub w kopii. Zalecamy: proszę dostarczać właściwemu organowi tylko urzędowo poświadczone kopie swoich świadectw i dokumentów - bez oryginałów. „Urzędowo poświadczony” oznacza, że urząd publiczny potwierdza, że kopia jest identyczna z oryginałem. Urząd publiczny to np. urząd miasta lub burmistrz. Urząd porównuje oryginał z kopią. Jeżeli oryginał i kopia są identyczne, urząd opatruje kopię pieczęcią, datą i podpisem. Tym samym urząd uznaje kopię za oryginalną.

Tłumaczenia

Zwykle twoje dokumenty powinny być przetłumaczone na język niemiecki. Jeżeli we właściwym organie pracownik mówi w twoim języku, można zrezygnować z tłumaczenia. Stosownej informacji udzieli twój właściwy organ.

Tłumaczenia powinny być wykonywane przez tłumaczy, którzy są publicznie mianowani lub zaprzysiężeni w kraju lub za granicą. Osoby te ze względu na swoją wiedzę fachową są szczególnie odpowiednie do tłumaczeń i potwierdziły to w sądach lub urzędach. Ustanowieni lub przysięgli tłumacze są zatem dopuszczeni przez organy państwowe i mogą poświadczać za pomocą oficjalnego dokumentu, że niemieckie tłumaczenie dokumentu w języku obcym jest kompletne i poprawne.

Ważne: przed przesłaniem tłumaczenia należy zwrócić się do właściwego organu, w jakiej formie należy złożyć tłumaczenie i kto może je sporządzić. Czasami akceptowane są tylko tłumaczenia wykonane w Niemczech.

Wykaz mianowanych publicznie lub zaprzysiężonych tłumaczy i tłumaczy ustnych znajduje się na portalu internetowym bazy danych tłumaczy i tłumaczy ustnych ministerstw sprawiedliwości krajów związkowych.